ARAMA  
 Ana Sayfa / Fakülteler/ Dil ve Tarih-Coğrafya  

Tanıtım
Bölüm Yönetimi
Dersler
 Arkeoloji Bölümü Ders Kataloğu

I.YIL I.YARIYIL

           
KODU  Ders Adı T. U Toplam Kredi
  UK AKTS

ARK101

Prehistorik Arkeolojiye Giriş

2

-

2

2

4
Prehistorik Arkeolojiye Giriş Ders İçeriği

Toplam Saat : Teorik : 36 saat (2 * 18 hafta)

Dersin Tanımı :Prehistorik arkeoloji kavramı ve  bu kavrama ilişkin genel bilgiler.

Amaçlar :Prehistorik arkeolojinin, arkeoloji disiplinleri içindeki yeri ile insanlık ve yer tarihi bağlamındaki zamansal ve mekansal kavramını vurgulayarak, insanlığın en uzak geçmişi hakkında, paleoekolojik çerçeve içinde temel bilgileri vermek.

Derste Kullanılan Yöntemler:Anlatım, çizim, tartışma


Değerlendirme :

 

Adedi

Etki Oranı %

Ara Sınavlar

1

40

Kısa Sınavlar

-

-

Ödevler

-

-

Projeler

-

-

Dönem Ödevi

-

-

Laboratuar

-

-

Diğer

-

-

Yıl Sonu Sınavı

1

60

DERS PLANI

 Hafta

Ana Temalar ve Konular

1

Arkeolojinin tanımı ve bu tanım içinde prehistorik arkeolojinin yeri ve önemi.

2

Prehistorik arkeolojide disiplinler arası yaklaşım.

3

Prehistorik arkeolojinin insanlık tarihi ve jeolojik zaman tablosu içindeki yeri ve sınırları.

4

Prehistorik arkeolojinin tarihçesi.

5

Pleistosen’de insan yaşamını etkileyen doğal etmenlere genel bakış ve buzullar.

6

Avrupa buzulları ve yayılım alanları.

7

Asya buzulları ve yayılım alanları.

8

Amerika buzulları ve yayılım alanları.

9

Afrika yağış evreleri.

10

Buzullara ilişkin doğal oluşumlar.

11

Buzul ve buzul aralarının karalar ve denizler üzerindeki etkileri.

12

Klasik Paleolitik kronolojide yer alan kültürler.

13

Buzul ve buzul aralarıyla Paleolitik kültürlerin kronolojik bağıntıları.

14

Genel değerlendirme.

 Ders kitabı:   
-Lumley (de),H., L’Homme Premier, Préhistoire, Evolution, Culture. Aditions Odile Jacob, Paris,1998                                                                                                                  
-Leroi-Gourhan,A., La Prehistoire dans le Monde, Presse Universitaire de France, Paris,1992
-Steguweit,L., Gebrauchsspuren an Artefakten der Hominidenfundstelle Bilzingsleben (Thuringen). Verlag Marie Leidorf GmbH, Rahden/Westf,2003
Diğer kaynaklar / materyaller:
-Dictionnaire de la Prehistoire (Directeur de la Publication: André Leroi-Gourhan). Presse Universitaire de France, Paris,1988
-The Oxford Companion to Archaeology (Edited by brian M.Fagon). Oxford University Press, New york Oxford,1996

Prehistorik Arkeolojiye Giriş Bu Dönem Öğretim Görevlisi
Prof.Dr.Harun Taşkıran


ARK147

Paleolitik Tipolojide Temel Terim ve Kavramlar

2

-

2

2

3
Paleolitik Tipolojide Temel Terim ve Kavramlar Ders İçeriği

Toplam Saat : Teorik : 36 saat (2 * 18 hafta)

Dersin Tanımı :Tipolojinin tanımını ve kategorilerini, endüstri ve alet kavramları ile, alet yapımında kullanılan hammaddeleri, yongalama ürünleri ve artıklarına ilişkin terim ve kavramları kapsar.


Amaçlar :Öğrenciye Paleolitik Tipoloji kavramını ve bu kavramın içeriğindeki biçimsel tipolojiyi tanıtmak ve iş zincirinin alet üretimi öncesi temel terim ve kavramlarını öğretmek.

Derste Kullanılan Yöntemler :Anlatım, tartışma ve çizim

Değerlendirme :

 

Adedi

Etki Oranı %

Ara Sınavlar

1

40

Kısa Sınavlar

-

-

Ödevler

-

-

Projeler

-

-

Dönem Ödevi

-

-

Laboratuar

-

-

Diğer

-

-

Yıl Sonu Sınavı

1

60

DERS PLANI

 Hafta

Ana Temalar ve Konular

1

Tipolojinin tanımı ve tipolojiye ilişkin kavramlar

2

Endüstri kavramı

3

Alet kavramı

4

Endüstri üretiminde kullanılan hammaddeler

5

Kemiğin kullanımı

6

Kullanılan taş çeşitleri

7

Yumru ve vurgaç kavramları

8

Çekirdeğin tanımı ve buna ilişkin kavramlar

9

Hazırlanmamış çekirdekler

10

Hazırlanmış çekirdekler

11

Yonga ve tiplerinin tanımı

12

Yongaya ilişkin terim ve kavramlar

13

 Dilgi ve dilgiciğe ilişkin tanım ve kavramlar

14

Düzelti ve tipleri


Ders kitabı:                                                                                                                       
-Yalçınkaya, I., Alt ve Orta Paleolitik Yontmataş Endüstrileri Biçimsel Tipolojisi ve Karain Mağarası, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara,1989.  
- Bordes,F., Typologie du Paléolithique Ancien et Moyen, İmprimerie Delmas, Bordeaux,1961    
- Inizan, M.L.,Reduran, M.,Roche, H.,Tixier,J., Technologie de la Pierre Taillée, CNRS,1995

Diğer kaynaklar / materyaller:
-Prehistorya laboratuvarında bulunan yonga, dilgi, dilgicik, çekirdek, vurgaç ve alet yapımında kullanılan hammaddeler.

Paleolitik Tipolojide Temel Terim ve Kavramlar Bu Dönem Öğretim Görevlisi
Prof.Dr.Harun Taşkıran

ARK105

Öntarihte Anadolu Arkeolojisi

2

-

2

2

4
Öntarihte Anadolu Arkeolojisi Dersi İçeriği

Toplam Saat :

Dersin Tanımı :Bu derste yerleşik hayata geçişten itibaren yazının kullanıldığı döneme kadar Anadolu’da gelişen kültürler arkeolojik kanıtlara dayanılarak anlatılmaktadır

Amaçlar :“Neolitik Devrim” olarak adlandırılan süreçte tarımın ortaya çıkışı, hayvan evcilleştirilmesi süresinde ilk yapılar ile gereksinime bağlı olarak üretilen eşyalar ve bunların M. Ö. 3. bine kadar olan gelişimini göstermek.

Derste Kullanılan Yöntemler :Anlatım, dialarla örneklerin gösterimi, Anadolu Medeniyetleri   Müzesi’nde eserler üstünde inceleme.

Değerlendirme :

DERS PLANI

 Hafta

Ana Temalar ve Konular

1

Yerleşik hayata geçiş sürecinde Anadolu’ da doğal çevre.

2

Anadolu’ da ilk yerleşim yerleri, arkeolojik kanıtlar, Neolitik Devrim.

3

Anadolu’nun ilk yerleşimlerinin Yakındoğu ile ilişkileri, tarihleri.

4

Akeramik Neolitik evrede konut ve yerleşim biçimleri.

5

Konut planları ve gelişimi, dini yapılar.

6

Öteki dünya anlayışı, ölü gömme adetleri, sanat ve zanaat ürünleri.

7

Seramikli Neolitik dönemde mimari gelişim( kentleşme adımları), plan tipleri, savunma sistemleri.

8

Duvar boyama sanatı, kabartmalar.

9

Çömlekçilik ve gelişimi.

10

Tanrı- tanrıça figürinleri, adak heykelcikleri.

11

Kalkolitik Çağ Anadolu’sunda askeri ve sivil mimari.

12

Çömlekçilikte bölgesel özellikler, ilişkiler.

13

Geç Kalkolitik dönemde teknolojik gelişmeler.

14

İlk Kent Devletleri.

 

Ders kitabı:        - Neolithic in Turkey, The Cradle of Civilization. New Discoveries. (Ed. M. Özdoğan- N. Başgelen) Arkeoloji ve Sanat Yayınları. İstanbul, 1999                                                                                                                
Diğer kaynaklar / materyaller: -The Neolithic of Central Anatolia (Ed. F. Gérard- L. Thissen). Ege Yayınları, İstanbul, 2002
 - J. Mellaart, Çatalhöyük, Anadolu’da Bir Neolitik Kent. YKYayınları. İstanbul, 2001
-J. Mellaart, Excavations at Hacılar. Edinburg, 1970
-J. Yakar, Prehistoric Anatolia, The Neolithic Transformation and the Early Chalcolithic Period. Vol. 1, Supplement.Tel Aviv, 1991
- R. Duru, Kuruçay  Höyük (Neolitik ve Erken Kalkolitik Çağ Yerleşmeleri, Cilt I), Ankara, 1994;
( Geç Kalkolitik ve İlk Tunç Çağı Yerleşmeleri, Cilt II), Ankara, 1996
- M. Frangipane, Yakındoğu’da Devletin Doğuşu. Arkeoloji ve Sanat yayınları. İstanbul, 2002
- Kazı raporları olan diğer kitap ve makaleler.




Öntarihte Anadolu Arkeolojisi Bu Dönem Öğretim Görevlisi
Prof.Dr.Aliye Öztan


ARK149

Yakındoğu Arkeolojisine Giriş

2

-

2

2

2

Yakındoğu Arkeolojisine Giriş Dersi İçeriği

Toplam Saat : Teorik : 36 saat (2 * 18 hafta)

Dersin Tanımı :Bu derste arkeoloji bölümüne yeni başlayan öğrencilere Yakındoğu olarak adlandırdığımız bölgenin coğrafi yapısı ve arkeolojisi  tanıtılarak genel bilgiler verilmektedir. Bölgedeki ilk yerleşimlerden    başlanarak ağırlıklı olarak Uruk ve öncesindeki dönemler kronolojik bir çerçeve içinde ele alınır.

Amaçlar :Yeni başlayan öğrencilere önasya arkeolojisi disiplininin genel iskeletinin oluşturulmasına katkı sağlamak için önasya  kapsamındaki coğrafyanın arkeolojik ve kültürel tanımının verilmesi, terminolojisi ile bölgedeki arkeolojik çalışmaların tarihçesinin ve gelişiminin öğretilmesi.


Derste Kullanılan Yöntemler: Görsel malzeme (dijital, slayt vs.)  ile anlatım. Müzede görsel tanıtım.

Değerlendirme :

 

Adedi

Etki Oranı %

Ara Sınavlar

1

40

Kısa Sınavlar

-

-

Ödevler

-

-

Projeler

-

-

Dönem Ödevi

-

-

Laboratuar

-

-

Diğer

-

-

Yıl Sonu Sınavı

1

60

DERS PLANI

 Hafta

Ana Temalar ve Konular

1

Yakındoğu ve Önasya Kavramı, Coğrafi yaklaşım.

2

Yakındoğu’nun Fiziki Oluşum süreci ve ilk yerleşimlerin ortaya çıkmasında etkili olan doğal özellikler: Fiziki yapı, çevre, iklim.

3

En eski yerleşim izleri ve bölgesel dağılımı

4

Anadolu arkeolojinin genel kronolojisi ve kültürlerinin ana başlıklarıyla tanıtımı

5

Mezopotamya ve çevre kültürlerinin genel kronolojisi ve kültürlerinin ana başlıkları ile tanıtımı

6

Basit yerleşim yerlerinden basit köy yerleşimlerine geçiş aşaması

7

Yakındoğu’nun ilk yerleşimlerinin bölgelere göre dağılımı ve buralarda bulunan arkeolojik malzemenin değerlendirilmesi.

8

İlk çanak çömlek kültürlerine geçiş.

9

Neoltik dönem kültürlerinin yakındoğu’daki dağılımları ve bölgesel ilişkiler

10

Kalkolitik dönem ile bu dönemin seramik kültürlerinin ortaya çıkışı bunların bölge içindeki yayılımı

11

Mezopotamya kültür bölgesinde mabet mimarisinin ortaya çıkışı ve gelişimi

12

Yakındoğu’da tasvir  sanatının gelişim süreci

13

Okunması tavsiye edilen yayın veya yayınların sunumu ve değerlendirmesi.

14

Anadolu ve Mezopotamya kültür bölgelerinin tarih çağları için genel bilgi.

 

Ders kitabı:
*J..Mellaart,  Eski Yakındoğu’nun  En Eski Uygarlıkları, İstanbul, 1988.
*C.K. Maisels,  The Emergence of Civilisation. From Hunting and Gathering to Agriculture, Cities and the State in the Near East, London, 1993.
*M. Roaf, Cultural  Atlas of Mesopotamia and the Near East, Oxford, 1990
*E. Strommerger, The Art of Mesopotamia, 1964.  
*S.Lloyd, The Archaeology of Mesopotamia, London 1978. 
*A.M.T. Moore v.d., Village on the Euphrates, Oxford, 2000.  
*H.J. Nissen, The Early History of the Ancient Near East 9000-2000 B.C., Chicago 1988.   
* J.Mellaart, Çatalhöyük, Anadolu’da Neolitik Bir Kent,  İstanbul, 2001.
K.R. Nemet-Nejat, Daily Life in Ancient Mesopotamia, London, 1998.

Diğer kaynaklar / materyaller:                                                                                                                                                            
* E.M. Meyers (Ed in chief) The Oxford Encylopedia of Archaeology in the Near East, Vol 
*1-5), Oxford, 1977 (Yardımcı kaynak)
*M.Frangipane, Yakındoğu’da Devletin Doğuşu, İstanbul, 2002 (Okuma)
*J.-L. Huot v.d., Kentlerin Doğuşu, Ankara, 2000 (okuma)
*C.K.Maisels, Uygarlığın Doğuşu, Yakındoğu’da Avcılık ve Toplayıcılıktan Tarıma Kentlere ve    
Devlete Geçiş, Ankara, 1999 (Okuma).
* S.Lloyd, Türkiye’nin Tarihi, Ankara, 1997. 

Yukarıda verilen ders kitapları genel bilgi ve değerlendirme sağlamak içindir. Konu ile ilgili çıkan yeni yayınlar öğrenciye önerilir ve okuması istenir.             

Yakındoğu Arkeolojisine Giriş Bu Dönem Öğretim Görevlisi
Doç.Dr.Tunç Sipahi  

 

ARK127

Grit-Miken-Protogeometrik Dönem Seramiği

2

-

2

2

4
Grit-Miken-Protogeometrik Dönem Seramiği Dersi İçeriği

Toplam Saat :Teorik : 36 saat (2 * 18 hafta)

Dersin Tanımı :

Amaçlar :

Derste Kullanılan Yöntemler :

Değerlendirme :

DERS PLANI

Ders kitabı:

Diğer kaynaklar / materyaller:    

Grit-Miken-Protogeometrik Dönem Seramiği Bu Dönem Öğretim Görevlisi
Yrd. Doç. Dr. Serdar Hakan Öztaner


ARK137

Mimarlık Terminolojisi

2

-

2

2

2

Mimarlık Terminolojisi Dersi İçeriği

Toplam Saat :

Dersin Tanımı :

Amaçlar :

Derste Kullanılan Yöntemler:

Değerlendirme :

DERS PLANI

Ders kitabı:

Diğer kaynaklar / materyaller:    

 

Mimarlık Terminolojisi Bu Dönem Öğretim Görevlisi
Doç.Dr.Seyhan Doruk  

 

TDİ101

Türk Dili

2

-

2

2

1

ATA101

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

2

-

2

2

1

YDİ101

Yabancı Dil

4

-

4

4

1

 

Seçmeli Ders

8

 

8

8

8

 

TOPLAM

28

-

28

28

30

 

Seçmeli Dersler

GUS101

Güzel Sanatlar (Resim/Müzik)

 

 

 

 

1

BED101

Beden Eğitim

 

 

 

 

1

ARK139

Prehistorik Çağlarda Hammadde Kaynakları

2

-

2

2

2
Prehistorik Çağlarda Hammadde Kaynakları Dersi İçeriği

Toplam Saat :72 saat (4 * 18 hafta)


Dersin Tanımı :Paleolitik dönem insanlarının kullandıkları hammaddeler.

Amaçlar :Paleolitik insanın kullandıkları aletleri ne tür hammaddelerden ürettiklerini ve bu hammaddelere ulaşabilmek için nasıl yol izlediğini tanımlamaktır.

Derste Kullanılan Yöntemler :Anlatım, uygulama, tartışma, slayt ve belgesel film gösterimi.

Değerlendirme :

 

Adedi

Etki Oranı %

Ara Sınavlar

1

40

Kısa Sınavlar

-

-

Ödevler

-

-

Projeler

-

-

Dönem Ödevi

-

-

Laboratuar

-

-

Diğer

-

-

Yıl Sonu Sınavı

1

60

DERS PLANI

 Hafta

Ana Temalar ve Konular

1

Hammaddeye giriş

2

Paleolitik dönemde kullanılan hammadde kaynakları

3

Paleolitik teknoloji (eski aşama)

4

Paleolitik teknoloji (geç aşama)

5

Odunun hammadde olarak kullanımı

6

Hayvansal organiklerin hammadde olarak kullanımı

7

Hayvansal organikleri işleme teknikleri

8

Taşın hammadde olarak kullanımı
Mineraller
Minerallerde sertlik kavramı
Kayaç oluşturan mineraller

9

Püskürük kayaçların oluşumu
Tortul kayaçların oluşumu
Metamorfik kayaçların oluşumu

10

Prehistorik insanlar tarafından alet yapımında tercih edilen kayaçlar
Obsidiyen

11

Bazalt
Andezit
Diyorit
Granit
Çakmaktaşı
Radyolarit

12

Kalsedon
Çört
Jasper
Kumtaşı
Kuvarsit
Kalker
Akik
Yeşimtaşı

13

Hammadde temini ve stratejileri

 

14

Genel değerlendirme

Ders kitabı:

Erkan, Y. Metamorfik Petrografi. 2002

Erkan, Y. Sedimanter Petrografi. 2000

Diğer kaynaklar / materyaller:

Tam metin basılı ders notları

Haritalar

Slayt ve belgesel filmler

Orijinal malzeme takdimi

Çeşitli makaleler

                                    





Prehistorik Çağlarda Hammadde Kaynakları Bu Dönem Öğretim Görevlisi
Yard.Doç.Dr.Metin Kartal


ARK141

Paleolitikte Süs Objeleri

2

-

2

2

2

Paleolitikte Süs Objeleri Dersi İçeriği

Toplam Saat :

Dersin Tanımı :

Amaçlar :

Derste Kullanılan Yöntemler:

Değerlendirme :

DERS PLANI

Ders kitabı:

Diğer kaynaklar / materyaller:    

 

Paleolitikte Süs Objeleri Bu Dönem Öğretim Görevlisi
Öğr.Gör.Dr.Kadriye Özçelik  

 

ARK151

Önasya Arkeolojisinde Kazı Tarihi ve Belgelendirme Yöntemleri

2

-

2

2

2

Önasya Arkeolojisinde Kazı Tarihi ve Belgelendirme Yöntemleri Dersi İçeriği

Toplam Saat :

Dersin Tanımı :

Amaçlar :

Derste Kullanılan Yöntemler:

Değerlendirme :

DERS PLANI

Ders kitabı:

Diğer kaynaklar / materyaller:    

 

Önasya Arkeolojisinde Kazı Tarihi ve Belgelendirme Yöntemleri Bu Dönem Öğretim Görevlisi
Prof. Dr. Tayfun Yıldırım  

 
 

Bölüm Dışına Açılan Seçmeli Ders

ARK125

Prehistoryaya Giriş

4

-

4

4

4
Prehistoryaya Giriş Ders İçeriği

Toplam Saat : 36 saat (2 * 18 hafta)


Dersin Tanımı :Prehistorik arkeoloji kavramı ve  bu kavrama ilişkin genel bilgiler.

Amaçlar :Prehistorik arkeolojinin, arkeoloji disiplinleri içindeki yeri ile insanlık ve yer tarihi bağlamındaki zamansal ve mekansal kavramını vurgulayarak, insanlığın en uzak geçmişi hakkında, paleoekolojik çerçeve içinde temel bilgileri vermek.

Derste Kullanılan Yöntemler:Anlatım, çizim, tartışma


Değerlendirme :

 

Adedi

Etki Oranı %

Ara Sınavlar

1

40

Kısa Sınavlar

-

-

Ödevler

-

-

Projeler

-

-

Dönem Ödevi

-

-

Laboratuar

-

-

Diğer

-

-

Yıl Sonu Sınavı

1

60

DERS PLANI

 Hafta

Ana Temalar ve Konular

1

Arkeolojinin tanımı ve bu tanım içinde prehistorik arkeolojinin yeri ve önemi.

2

Prehistorik arkeolojide disiplinler arası yaklaşım.

3

Prehistorik arkeolojinin insanlık tarihi ve jeolojik zaman tablosu içindeki yeri ve sınırları.

4

Prehistorik arkeolojinin tarihçesi.

5

Pleistosen’de insan yaşamını etkileyen doğal etmenlere genel bakış ve buzullar.

6

Avrupa buzulları ve yayılım alanları.

7

Asya buzulları ve yayılım alanları.

8

Amerika buzulları ve yayılım alanları.

9

Afrika yağış evreleri.

10

Buzullara ilişkin doğal oluşumlar.

11

Buzul ve buzul aralarının karalar ve denizler üzerindeki etkileri.

12

Klasik Paleolitik kronolojide yer alan kültürler.

13

Buzul ve buzul aralarıyla Paleolitik kültürlerin kronolojik bağıntıları.

14

Genel değerlendirme.

Ders kitabı:   
-Lumley (de),H., L’Homme Premier, Préhistoire, Evolution, Culture. Aditions Odile Jacob, Paris,1998                                                                                                                  
-Leroi-Gourhan,A., La Prehistoire dans le Monde, Presse Universitaire de France, Paris,1992
-Steguweit,L., Gebrauchsspuren an Artefakten der Hominidenfundstelle Bilzingsleben (Thuringen). Verlag Marie Leidorf GmbH, Rahden/Westf,2003
Diğer kaynaklar / materyaller:
-Dictionnaire de la Prehistoire (Directeur de la Publication: André Leroi-Gourhan). Presse Universitaire de France, Paris,1988
-The Oxford Companion to Archaeology (Edited by brian M.Fagon). Oxford University Press, New york Oxford,1996

Prehistoryaya Giriş Bu Dönem Öğretim Görevlisi
Öğr.Gör.Dr.Kadriye Özçelik